PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP. NHA TRANG


TRƯỜNG THCS TRƯNG VƯƠNG

Địa chỉ: 12 Lý Quốc Sư - Nha Trang - Khánh Hoà                   Điện thoại: 058.3822361

  • Home »
  • Phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trung học cơ sở như...
  • 15/05/2017
  • Tin tức, Hoạt động ban CMHS - Hội khuyến học

1. Mục tiêu của HĐGDNGLL: HĐGDNGLL ở trường THCS hướng đến những mục tiêu sau đây:

- Củng cố và khắc sâu những kiến thức của các môn học, mở rộng và nâng cao hiểu biết cho học sinh về các lĩnh vực của đời sống xã hội, làm phong phú hơn vốn tri thức kinh nghiệm hoạt động tập thể của học sinh

- Rèn luyện các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi học sinh trung học cơ sở như: kỹ năng giao tiếp ứng xử có văn hóa, kỹ năng tổ chức quản lý và tham gia các hoạt động tập thể với tư cách là chủ thể hoạt động, khả năng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện, củng cố phát triển các hành vi, thói quen tốt trong học tập, lao động và công tác xã hội.

- Bồi dưỡng thái độ tự giác, tích cực tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động xã hội, hình thành tình cảm chân thành, niềm tin trong sáng với cuộc sống, với quê hương đất nước, có thái độ đúng đắn với các hiện tượng tự nhiên và xã hội. Từ mục tiêu của HĐGDNGLL, cho thấy việc rèn luyện kỹ năng cho học sinh là yêu cầu rất cơ bản trong quá trình các em tham gia hoạt động, đòi hỏi người giáo viên phải linh hoạt trong việc sử dụng các phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động. Việc thay đổi các phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động trong một chủ đề hoạt động cụ thể sẽ tạo điều kiện hình thành và phát triển các kỹ năng cơ bản ở học sinh. Đó cũng là giải pháp rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh, tức là những kỹ năng - theo tổ chức UNICEF - mang tính tâm lý xã hội và giao tiếp cá nhân giúp cho con người đưa ra những quyết định có cơ sở, giao tiếp một cách có hiệu quả, phát triển những kỹ năng tự xử lý và quản lý bản thân nhằm giúp họ có một cuộc sống lành mạnh và có hiệu quả.

2. Thực tiễn tổ chức HĐGDNGLL ở trường THCS hiện nay

Thực tế, nhiều trường THCS đã chú ýcải tiến về nội dung và hình thức hoạt động nhằm nâng cao hiệu qủa giáo dục và thu hút được sự tham gia của học sinh.Song những cải tiến đó chỉ là bộ phận thiếu tính hệ thống và nhất là chưa khai thác hết tiềm năng của học sinh. Do Đó vai trò chủ thể hoạt động của học sinh nhiều khi bị mờ nhạt, nhất là trong các tiết sinh hoạt. Giáo viên thường lặp đi lặp lại một vài hình thức hoạt động đơn giản như: Sơ kết lớp, vui văn nghệ, tuyên dương khen thưởng học sinh.... Nội dung hoạt động ít thay đổi, hình thức hoạt động thiếu tính đa dạng. Vì vậy dễ gây sự nhàm chán, tạo bầu không khí uể oải trong hoạt động của học sinh. Hơn nữa, trong những năm gần đây, tình trạng thanh, thiếu niên, đặc biệt là học sinh trung học cơ sở, phạm pháp ngày càng gia tăng và mức độ nghiêm trọng của nó đã đến mức báo động.Học sinh THCS dễ rơi vào những tệ nạn xã hội và góp phần ảnh hưởng đến môi trường học đường. Có rất nhiêu nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, nhưng một trong những nguyên nhân chính đó là học sinh ngày nay rất thiếu về cáckỹ năng sống cần thiết. Tình trạng thiếu kĩ năng sống đang khiến giới trẻ gặp lúng túng trong việc giải quyết các vấn đề của bản thân, của nhóm từ đó dẫn đến trạng thái khủng hoảng tâm lí khi thiếu một bản lĩnh vững vàng và kĩ năng ứng phó. Nếu như có một chương trình hoạt động phong phú, có sự định hướng tốt của giáo viên, với vai trò chủ động của học sinh thì chắc chắn các hoạt động sẽ mang lại tác dụng giáo dục tốt cho các em. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức về đổi mới phương pháp tổ chứcHĐGDNGLL cho học sinh và tiến hành đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL thực sự là yêu cầu quan trọng trong quá trình đổi mới giáo dục phổ thông.

3. Phương hướng đổi mới

3.1. Trước hết, phải đa dạng hóa các hình thức HĐGDNGLL, khắc phục tính chất đơn điệu,lặp đi lặp lại một vài hình thức đã quá quen thuộc với học sinh và gây ra nhàm chán, tẻ nhạt đối với các em. Để thực hiện phương hướng này cần cụ thể hóa ở những điểm sau:

- Nắm thật chắc mục tiêu giáo dục của từng hoạt động cụ thể. Mục tiêu đó định hướng cho giáo viên trong việc xây dựng nội dung và hình thức hoạt động nhưng phải đảm bảo tính thống nhất và mối liên hệ chặt chẽ giữa các nội dunghoạt động của các tuần với nhau.

- Lựa chọn các hình thức hoạt động phù hợp với nội dung của tuần, của tháng. Những hình thức này có thể được thay đổi hoặc nhắc lại ở mỗi chủ điểm giáo dục tháng. Điều đó sẽ có tác dụng giúp em thực hiện HĐGDNGLL một cách linh hoạt chủ động hơn.

- Gắn đổi mới các hình thức hoạt động với đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL. Điều này thể hiện ở chỗ tăng cường tính chất tương tác, tính sáng tạo của học sinh khi tham gia hoạt động. Tính sáng tạo là công cụ nhận thức thiết yếu giúp học sinh nâng cao hiểu biết của mình qua hoạt động. Đổi mới phương pháp tổ HDGDNGLL là phải khuyến khích tính sáng tạo của học sinh.

3.2. Đổi mới phương pháp HĐGDNGLL cần hướng vào việc phát triển tính chủ động, tính tích cực của học sinh, khả năng hoạt động độc lập, khả năng tự đề xuất và giải quyết vấn đề trong hoạt động cũng như khả năng tự kiểm tra đánh giá kết quả của các em. Đó là khả năng tự quản HĐGDNGLL của học sinh. Tự quản HĐGĐNGLL tạo điều kiện cho học sinh phát huy tinh thần trách nhiệm trong việc tham gia và điều khiển hoạt động của tập thể. Vì vậy, đổi mới phương pháp tổ chức HDGDNGLL phải kiên quyết khắc phục tính áp đặt, bao biện, làm thay học sinh. Cụ thể là:

- Phải đưa học sinh vào những tình huống cụ thể với những công việc được giao cụ thể. Có như vậy mới giúp các em có điều kiện trưởng thành.

- Phát huy cao độ khả năng của đội ngũ cán bộ lớp, đồng thời khéo léo lôi cuốn mọi thành viên trong lớp cùng tham gia vào các khâu của qui trình hoạt động.

3.3. Đổi mới phương pháp tổ chức HDGDNGLL theo phương hướng tăng cường vận dụng thiết bị và phương tiện dạy học các môn học.

- Trong điều kiện hiện nay, việc huy động sử dụng các thiết bị và phương tiện dạy học của một số môn vào hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là cách làm thể hiện sự sáng tạo và linh hoạt. Những phương tiện dạy học của các môn học được dùng cho HĐGĐNGLL có thể là: bản đồ giáo khoa, tranh ảnh, băng hình, sơ đồ biểu bảng.

- Các phương tiện và thiết bị dạy học có thể có sẵn ở trường hoặc do giáo viên làm, hoặc học sinh sưu tầm được. Vì vậy với bất kỳ hoạt động nào khi tổ chức thực hiện cũng phải phối hợp nhiều loại thiết bị và phương tiện dạy học từ nhiều nguồn.

3.4. Đổi mới đánh giá kết quả hoạt động cũng là yêu cầu cần thiết trong quá trình đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL.

- Khi đánh giá phải so sánh mục tiêu, đối chiếu với mục tiêu để xem xét mức độ hoạt động của học sinh. Bởi vì đánh giá là hình thức giúp học sinh tự nhìn nhận những tiến bộ cũng như những tồn tại cần khắc phục trong quá trình tham gia và điều khiển hoạt động.

- Đánh giá hoạt động cần nhấn mạnh kỹ năng và hành vi, coi đó là yêu cầu cơ bản cần đạt được trong hoạt động. Học sinh được chủ động tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau.

4.Một số phương pháp tổ chức HĐGDNGLL cụ thể

4.1. Phương pháp tổ chức câu lạc bộ Câu lạc bộ là một hình thức hoạt động theo lứa tuổi do Đoàn thanh niên tổ chức và quản lí. Mục đích của câu lạc bộ là:

- Tuyên truyền, nâng cao nhận thức và giáo dục đạo đức, truyền thống cho học sinh.

- Tạo điều kiện cho học sinh giao tiếp, ứng xử, vui chơi giải tri lành mạnh. Bày tỏ quan điểm, tâm tư nguyện vọng trong học tập và cuộc sống.

- Giúp các em giải quyết các vấn đề khó khăn, vướng mắc trong học tập, lao động và trong cuộc sống hàng ngày . . .

- Phương pháp tổ chức câu lạc bộ có thể thực hiện theo qui trình sau:

Bước 1: Chuẩn bị nội dung và hình thức hoạt động câu lạc bộ tương ứng với các chủ điểm hàng tháng.

Bước 2: Lập kế hoạch triển khai hoạt động câu lạc bộ, phân công trách nhiệm.

- Xác định thời gian tổ chức câu lạc bộ.

- Thông báo rộng rãi đến từng thành viên được phân công công việc và thành viên câu lạc bộ.

Bước 3: Tổ chức thực hiện kế hoạch đã định.

- Các thành viên đã được phân công trách nhiệm khẩn trương hoàn thành công việc được giao.

- Trân trọng những sáng kiến dù nhỏcủa mỗi thành viên.